Samenvatting symposium
Integratieve geneeskunde voor ons allemaal
Symposium Nijmegen 30-10-2007
Als eerste spreker gaf Inès von Rosentiel, kinderarts uit het Slotervaartziekenhuis, aan hoe Integratieve Geneeskunde (IG) gedefinieerd kan worden: het gaat om een zorgvisie (dus niet om een verzameling behandelingen) met 4 uitgangspunten:
1.de arts-patiënt relatie staat centraal,
2.de nadruk ligt op de hele persoon
3.de behandeling wordt gesteund door bewijs
4.er wordt gebruik gemaakt van alle geschikte therapeutische benaderingen
Zij benadrukte dat deze zorgvisie de basis vomt voor het ontwikkelen, uitoefenen en wetenschappelijk onderzoeken van behandelingen.
Jan Keppel Hesselink van het IOCOB verdiepte de discussie rond de wetenschappelijke basis door aan te tonen dat ook binnen de huidige geneeskunde het uitgangspunt van Evidence Based Medicine (EBM) niet strikt gehanteerd wordt. Daarnaast zijn vele behandelingen die de IG als basis hebben, wel wetenschappelijk onderzocht zoals acupunctuur. Voor de verdere ontwikkeling van de IG als toevoeging aan de reguliere geneeskunde dienen behandelingen, die effectiviteit claimen, wetenschappelijk onderzocht te worden op zowel effectiviteit als veiligheid, echter zonder uitsluiting vooraf.
Machteld Huber, arts en onderzoeker bij het Louis Bolk Instituut toonde aan de hand van een onderzoek naar de voedingswaarde van bepaalde groenten aan, dat dit raakt aan grondovertuigingen over IG. Concreet ging het om de vraag wat de centrale doelstelling dient te zijn bij het onderzoeken van de effectiviteit van een groente: dient dit de nutriëntenwaarde te zijn of de groente als levend product. Met andere woorden: wanneer de voedingseffectiviteit centraal staat, worden technologische vernieuwingen toegepast die de groenten uit zijn natuurlijke omgeving en groeitempo halen. Wanneer juist het behoud van de natuurlijke ontwikkeling als uitgangspunt wordt gebruikt, beperkt dit de voedingseffectiviteit. Dit dilemma verscherpt het denken over IG, een noodzakelijke stap in de verdere ontwikkeling ervan.
Marten Klaver, emotie-neuroloog gaf in zijn bijdrage een voorbeeld van de wijze waarop het lichaam en de geest samenkomen en elkaars functioneren beïnvloeden via het limbische systeem dat de emoties een fysieke basis geeft. Hij gaf aan dat dit proces empirisch aantoont dat een kunsmatige scheiding tussen het functioneren van lichaam en geest niet mogelijk is en pleitte voor het bio- psycho- sociale model als basisbenadering.
Joke Hellemans, als psychotherapeut werkzaam bij AMC de Meren, stelde in haar bijdrage vast dat mindfulness, een behandeling die erop gericht is om patiënten te leren hoe zij negatief, onrustig denken tot rust kunnen brengen zowel preventief als curatief een gunstige invloed kan hebben op de gezondheid wat via wetenschappelijk onderzoek inmiddels ook is vastgesteld. Daarmee is mindfulness een goed voorbeeld van een behandeling van onder meer herhaalde depressies, die op praktische wijze de principes van de IG toepast binnen de gezondheidzorg,.
Als laatste gaf René Severijnen, kinderchirurg, een voorzet over de stappen die gezet moeten worden om IG binnen de academische gezondheidzorg te integreren. Patiëntenzorg, zowel individueel als in groepsverband voor bv. chronische pijn, depressie en vermoeidheid kan een belangrijke aanvulling leveren aan de behandelwijzen van de reguliere geneeskunde. De patiënt centraal, de dokter met compassie als coach en over en weer waarderen van elkaars uitgangspunten tussen de reguliere geneeskunde en complementaire behandelwijzen zijn voorwaarden voor blijvend succes.
Mindfulness moet de eerste jaren in de opleiding van studenten aangeboden worden, net zoals ziekenhuispersoneel ermee vertrouwd moet raken door zelf een cursus te volgen. Huisartsen en specialisten kunnen in kleine groepen kennis maken met de uitgangspunten van de IG en onderzoek is op alle mogelijke vlakken en manieren belangrijk en noodzakelijk. Samenwerking in Nederland, in Europa en deelname aan het Amerikaanse Consortium voor Universitaire Centra met een Integratieve Geneeskunde afdeling volgen daarna.Dit symposium werd mede mogelijk gemaakt door het Centre of Excellence for Care and Cure, een kennisplatform voor Zorg, waar mensen blij van worden (www.CECC.nl), UVIT en GlaxoSmithKline. Mevrouw Lootsma bood stoelmassages aan, verzorgd door Stoelmassage Nederland.